Zeeschouw
De Zeeschouw is een type schouw die al erg lang bestaat. Het is een platbodemd vissersschip met een platte zeshoekige voor- en achterspiegel, daarom ook wel platkop genoemd, maar ook als boerenschouw, een vrachtscheepje voor het vervoer van goederen en vee. Het was oorspronkelijk een open bak die over het water “geschouwd” (getrokken) werd. De zeshoek ontstaat door naar buiten lopende zijden, waarvan het boeisel boven het berghout een invalling heeft. De naam “scoude” werd in de 13e eeuw al genoemd in de tolreglementen van het Zwin. Tegenwoordig wordt de schouw meer en meer gezien als plezierjacht, zeer geliefd om de goede zeileigenschappen.
 |
 |
Bij de “stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten” is te lezen dat (vermoedelijk) de wagenmaker Wierda de Zeeschouw heeft uitgevonden. Hij vergrootte en verbreedde de open Schouw voor het vissen op zee. Het uitgangspunt was dat de bouw en het onderhoud goedkoper moesten zijn dan die van de Aken, omdat het slecht ging met de visserij.
Naast de uitvoering met een kajuit is er ook de “vissermanuitvoering”. Bij dit type is er geen kajuit, maar is het woongedeelte volledig onder het (grote) voordek gebouwd. De zeeschouw is geschikt voor groot water (Waddenzee, IJsselmeer, Zuid-Hollandse en Zeeuwse stromen, maar ook de benedenloop van de grote rivieren). Vergeleken met de “gewone” Schouw heeft de Zeeschouw duidelijk meer zeeg, een hogere kop en een smaller vlak. Het schip is voorzien van zeezwaarden (vrij lange en smalle zij-zwaarden). Het schip werd na het midden van de twintigste eeuw populair doordat het goedkoop gebouwd kon worden (in vergelijking met vergelijkbare schepen) en een grote leefruimte had. Vooral ook de uitstekende zeileigenschappen speelden hierin mee. Op dit moment worden er nog steeds Zeeschouwen gebouwd bij ondermeer de jachtwerven Westerdijk uit Eernewoude en De Deining in Heerenveen.
Men kent ondermeer de volgende soorten schouwen:
- Hollandse Schouw, Zeeschouw met een erg vol voorschip en een royale zeeg.
- Lemsterschouw, type Zeeschouw met iets minder zeeg, maar vaak met een hogere tuigage dan de Hollandse Schouw.
- Enkhuizer Schouw, type Hollandse Schouw waarvan het vlak aan de voorkant in een punt eindigt, waardoor het voorbord ruitvormig is.
- Wieringer Schouw, type Zeeschouw, die aan de voorzijde scherp eindigt en waar het voorbord dus in het geheel ontbreekt.
- Zeeuwseschouw, dit type was vooral bestemd voor de Zeeuwse wateren. Deze schouw onderscheidt zich door een bij het voorsteven tot het boord oplopend vlak (de heve). Hierdoor krijgt het schip een stoer uiterlijk. In het achtersteven is het zeshoekige vlak terug te vinden.
- Scheldeschouw, deze lijkt sterk op de Zeeuwseschouw, maar heeft Zeeuws Vlaanderen als vaargebied.
- Zalmschouw, ook wel "drijversschuit" genoemd. Deze voor de riviervisserij bestemde schouw lijkt met zijn heve-achtige voorbord en spits toelopende achtersteven nog het minst op een schouw.