Zeeschouw.info

Droogvallen

Eén van de leuke mogelijkheden met platte en ronde schepen is het droogvallen tijdens laag water. Mijn eerste keer ging, net als bij velen, per ongeluk. Tijdens het afsnijden van de betonde route van Ameland naar Schiermonnikoog, stond er te weinig water en liep onze zeeschouw vast. Ondanks de harde wind hebben we toen erg genoten van deze onbedoelde, maar ingecalculeerde actie. Als je over een plaat afsnijdt, moet je er altijd rekening mee houden dat je vastloopt. Ook al heb je de route nog zo goed uitgerekend en vergeleken met de actuele waterstanden. De Waddenzee blijft onvoorspelbaar.
Eigenlijk zijn er twee belangrijke redenen om droog te vallen. De eerste is dat men bij afgaand tij bewust (soms onbewust) het schip laat vastlopen op een plaat. Meestal is dit een onderdeel van een vaarplan om bij opkomend tij direct weer verder te kunnen varen. Hierdoor kan men goed gebruik maken van de eb en vloed stromen (het echte Wadvaren). Komende vanaf bijvoorbeeld Lauwersoog met de bestemming Borkum of Delfzijl, dan is het verstandig om op het laatste wantij voor de Eems droog te vallen. Met de volgende vloed kan met dan gebruik maken van de inkomende Eemsstroom.
De tweede reden is meer recreatief. Eigenlijk gaat men gewoon ankeren boven een plaat. Als het waterniveau daalt, komt men droog te liggen. Dit gebeurt ook vaak nabij een jachthaven bij onze waddeneilanden. Vooral als het hier druk is, is dit een goede manier om te overnachten. Vaak zoekt men (afhankelijk van de wind) beschutting van een eiland of plaat om wat rustiger te liggen.
Er zijn echter wel een aantal dingen waar men op moet letten om aangenaam en veilig droog te vallen. Naast dat je altijd het weer en de weersverwachting goed in de gaten moet houden zijn de volgende punten belangrijk.

• • Zoek bij het kiezen van de juiste plek naar een schone en vlakke bodem, dus zonder stenen en hoogte verschillen. Ligt het schip straks in een kuil of geul, dan komt het vervelend scheef te liggen. Meestal is het vlak voor het vastlopen niet erg diep zodat je de bodem goed kunt zien. Daarnaast gebruik je een peilstok of vaarboom om de bodem rond je schip in beeld te brengen. Ook een bodem met veel slik kan vervelend zijn omdat je dan gedwongen bent om aan boord te blijven als je eenmaal bent drooggevallen. Ook kan je niet beoordelen wat er verder in het slik zit (stenen? kuilen?).
• • Zorg dat het anker goed ligt en vooral ook stevig vast ligt. Als je schip weer vlot gekomen is moet hij op dezelfde plek blijven. Probeer je voor te stellen wat er gebeurt als het weer vloed wordt. Hoe zal mijn schip keren? Waar wil ik mijn schip hebben als ik weer weg wil? Beoordeel de wind en de stroom. Bekijk tijdens het droogvallen de omgeving en zoek uit waarlangs je gekomen bent en hoe je weer verder wilt gaan.
• • Breng geen twee ankers aan omdat het schip de mogelijkheid moet houden om achter het anker om te zwaaien. Het schip en de lijnen kunnen alleen maar in de war raken. Ook kan je schip dwars op de golven komen te liggen.
• • Zoek een aantal vaste punten in de omgeving (boeien, kerktorens, vuurtorens, bakens e.d.) en bepaal hiermee je positie. Dit kan je ook met je gps doen door je exacte positie te noteren. Hiermee kan je later controleren of je tijdens het los komen op je positie blijft of dat je anker aan het krabben is.
• • Zorg dat je geen gevaar vormt voor andere schepen. Soms liggen er meerdere schepen (bij een haven) of je ligt te dicht bij een vaarroute. Houdt afstand en zorg voor de juiste verlichting.
• • Slaap niet de hele nacht door, maar zet een wekker om af en toe eens polshoogte te nemen. Vooral tijdens het loskomen, kan dit geen kwaad. Een krabbend anker wil je zo vroeg mogelijk ontdekken.
• • Val niet droog tijdens of rond het hoogtepunt van het tij. De kans dat je dan langdurig vast komt te liggen is dan vrij groot. Ik las eens over een schip dat droogviel op het Groninger wad vlak na springtij. De arme mensen moesten tot het volgende springtij wachten voordat ze weer los kwamen.
• • Wees rustig met de motor in ondiep water. Ligt er opeens wel een steen, dan kan het je de schroef kosten. Ook de schroefas en de koeling hebben ervan te lijden. Let ook op je roer, een extra bevestiging kan voorkomen dat je hem kwijt raakt als hij toch eens los schiet. Door contact met de bodem kan hij uit zijn ophanging schieten.

Bedenk dat het droogvallen hoort bij platbodemschepen, ze zijn ervoor gebouwd. In het verleden viel men droog om wier te snijden, te vissen of mosselen te scheppen. Met een afgeladen schip voer men dan tijdens de vloed weer terug om te lossen.
Om het droogvallen voor ons ook in de toekomst mogelijk te maken, zijn er afspraken gemaakt over hoe men zich behoort te gedragen op het Wad. Deze staan vermeld in de erecode “Wad ik heb je lief”.